अयोध्याकाण्ड
दोहा 82
5 पद
Chaupai1 / 5
जौ नहिं फिरहिं धीर दोउ भाई। सत्यसंध दृढ़ब्रत रघुराई।।
तौ तुम्ह बिनय करेहु कर जोरी। फेरिअ प्रभु मिथिलेसकिसोरी।।
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
(दशरथ ने कहा) यदि दोनों धीर (दृढ़) भाई न लौटें — सत्यसन्ध (सत्यव्रती), दृढ़व्रत रघुराई। तो तुम हाथ जोड़कर विनय करना — प्रभु (से कहना) मिथिलेशकिशोरी (सीता) लौटाओ।
रोमन लिप्यंतरण देखेंरोमन लिप्यंतरण
jau nahiṃ firahiṃ dhīra dou bhāī. satyasandha dṛḍhabrata raghurāī.
tau tumha binaya karehu kara jora
अंग्रेज़ी अनुवाद देखेंअंग्रेज़ी अनुवाद
'If the two steadfast brothers do not return — for Raghurai is true to His word and firm in His vow — then with folded hands, entreat them.'
Chaupai2 / 5
जब सिय कानन देखि डेराई। कहेहु मोरि सिख अवसरु पाई।।
सासु ससुर अस कहेउ सँदेसू। पुत्रि फिरिअ बन बहुत कलेसू।।
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
(दशरथ ने कहा) जब सीता कानन (वन) देखकर डरें — अवसर पाकर मेरी शिक्षा (सन्देश) कहना। (कहना) सासू-ससुर ने ऐसा सन्देश कहा — पुत्री! लौटो — वन में बहुत क्लेश (कष्ट)।
रोमन लिप्यंतरण देखेंरोमन लिप्यंतरण
jaba siya kānana dekhi ḍerāī. kahehu morī sikha avasaru pāī.
sāsu sasura asa kaheu saṃdesū. puta
अंग्रेज़ी अनुवाद देखेंअंग्रेज़ी अनुवाद
'When Sita is frightened seeing the forest, then finding the right moment, give her my message: Your father-in-law and mother-in-law have sent word.'
Chaupai3 / 5
पितृगृह कबहुँ कबहुँ ससुरारी। रहेहु जहाँ रुचि होइ तुम्हारी।।
एहि बिधि करेहु उपाय कदंबा। फिरइ त होइ प्रान अवलंबा।।
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
(दशरथ ने कहा) कभी पितृगृह (मायके), कभी ससुराल — जहाँ रुचि (इच्छा) हो — वहाँ रहना। इस प्रकार उपाय-कदम्ब (समूह) करना — लौटें तो प्राण-अवलम्ब (सहारा)।
रोमन लिप्यंतरण देखेंरोमन लिप्यंतरण
pitṛgṛha kabahu kabahu sasurārī. rahehu jahaṃ ruci hoi tumhārī.
ehi bidhi karehu upāya
अंग्रेज़ी अनुवाद देखेंअंग्रेज़ी अनुवाद
'Stay sometimes at your father's home, sometimes at your in-laws' — wherever you please. In this way, try to bring them back.'
Chaupai4 / 5
नाहिं त मोर मरनु परिनामा। कछु न बसाइ भएँ बिधि बामा।।
अस कहि मुरुछि परा महि राऊ। रामु लखनु सिय आनि देखाऊ।।
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
(दशरथ ने कहा) नहीं तो मेरा मरण — परिणाम। विधि (भाग्य) बाम (प्रतिकूल) होने पर कुछ नहीं बसाई (वश में)। ऐसा कहकर राजा मही (पृथ्वी) पर मूर्छित गिरे। (कहते) राम-लक्ष्मण-सीता — लाकर दिखाओ।
रोमन लिप्यंतरण देखेंरोमन लिप्यंतरण
nāhiṃ ta mora maranu parināmā. kachu na basāi bhaeṃ bidhi bāmā.
asa kahi muruchi parā mahi rāū.
अंग्रेज़ी अनुवाद देखेंअंग्रेज़ी अनुवाद
'Otherwise my death is certain. Nothing can be done when fate turns hostile.' So saying, the king fainted and fell to the ground.
Doha5 / 5
-पाइ रजायसु नाइ सिरु रथु अति बेग बनाइ।
गयउ जहाँ बाहेर नगर सीय सहित दोउ भाइ।।82।।
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
राजा की आज्ञा पाकर — सिर नवाकर — रथ अत्यन्त शीघ्र बनाकर (सजाकर)। गए जहाँ नगर के बाहर — सीता सहित दोनों भाई (थे)।
रोमन लिप्यंतरण देखेंरोमन लिप्यंतरण
pāi rajāyasu nāi siru rathu ati bega banāi.
gayau jahaṃ bāhera nagara sīya sahita dou bhāi.
अंग्रेज़ी अनुवाद देखेंअंग्रेज़ी अनुवाद
Receiving the royal command, bowing his head, Sumantra quickly readied the chariot. He went where Sita and the two brothers waited outside the city.