अयोध्याकाण्ड

दोहा 96

5 पद

Chaupai1 / 5
तुम्ह पुनि पितु सम अति हित मोरें। बिनती करउँ तात कर जोरें।। सब बिधि सोइ करतब्य तुम्हारें। दुख न पाव पितु सोच हमारें।।
हिन्दी अर्थ देखें
(श्रीराम ने कहा) तुम फिर पिता-सम — अत्यन्त मेरे हित (प्रिय)। विनती करता हूँ, तात! हाथ जोड़कर। सब विधि वही तुम्हारा कर्तव्य — पिता को दुख न पाएँ — हमारे सोच (चिन्ता) से।
रोमन लिप्यंतरण देखें
tumha puni pitu sama ati hita moreṃ. binatī karauṃ tāta kara joreṃ. saba bidhi soī karata
अंग्रेज़ी अनुवाद देखें
'You are like a father to me, supremely dear. I entreat you with folded hands, dear friend. In every way, do what serves everyone's good.'
Chaupai2 / 5
सुनि रघुनाथ सचिव संबादू। भयउ सपरिजन बिकल निषादू।। पुनि कछु लखन कही कटु बानी। प्रभु बरजे बड़ अनुचित जानी।।
हिन्दी अर्थ देखें
रघुनाथ-सचिव (सुमन्त्र) संवाद सुनकर — सपरिजन (परिवार सहित) निषाद विकल (व्याकुल)। फिर लक्ष्मण ने कुछ कटु (कड़वी) वाणी कही — प्रभु ने बड़ा अनुचित जानकर रोका।
रोमन लिप्यंतरण देखें
suni raghunātha saciva saṃbādū. bhayau saparijana bikala niṣādū. puni kachu lakhana kahī kaṭu bānī
अंग्रेज़ी अनुवाद देखें
Hearing the dialogue between Raghunath and the charioteer, the Nishad chief and his family were distraught. Then Lakshmana spoke some sharp words.
Chaupai3 / 5
सकुचि राम निज सपथ देवाई। लखन सँदेसु कहिअ जनि जाई।। कह सुमंत्रु पुनि भूप सँदेसू। सहि न सकिहि सिय बिपिन कलेसू।।
हिन्दी अर्थ देखें
सकुचाकर राम ने निज सपथ (शपथ) दिलाई — (कहा) लक्ष्मण सन्देश जाकर मत कहना। सुमन्त्र ने फिर भूप (राजा)-सन्देश कहा — सीता विपिन (वन)-क्लेश (कष्ट) सह नहीं सकेंगी।
रोमन लिप्यंतरण देखें
sakuci rāma nija sapatha devāī. lakhana saṃdesu kahia jani jāī. kaha sumantra puni bhūpa saṃda
अंग्रेज़ी अनुवाद देखें
Shyly, Rama made the charioteer swear an oath: 'Do not relay Lakshmana's message when you return.' Sumantra then conveyed the king's other messages.
Chaupai4 / 5
जेहि बिधि अवध आव फिरि सीया। सोइ रघुबरहि तुम्हहि करनीया।। नतरु निपट अवलंब बिहीना। मैं न जिअब जिमि जल बिनु मीना।।
हिन्दी अर्थ देखें
(सुमन्त्र ने कहा) जिस विधि सीता अवध (अयोध्या) लौटें — वही रघुवर और तुम्हें करनी। नहीं तो निपट (अत्यन्त) अवलम्ब (सहारा)-बिहीन (रहित) — जल बिना मीन (मछली) जैसे — मैं नहीं जीऊँगा।
रोमन लिप्यंतरण देखें
jehi bidhi avadha āva phiri sīyā. soī raghubarahi tumhahi karanīyā. nataru nipaṭa avalaṃba bi
अंग्रेज़ी अनुवाद देखें
'Whatever it takes to bring Sita back to Ayodhya — that is what you and Raghubir must do. Otherwise, without any support, all will perish.'
Doha5 / 5
मइकें ससरें सकल सुख जबहिं जहाँ मनु मान।। तँह तब रहिहि सुखेन सिय जब लगि बिपति बिहान।।96।।
हिन्दी अर्थ देखें
(दशरथ का सन्देश) मायके या ससुराल — सकल सुख — जब-जहाँ मन माने। सुख से सीता वहीं रहें — जब तक विपत्ति बीते।
रोमन लिप्यंतरण देखें
maikeṃ sasareṃ sakala sukha jabahiṃ jahāṃ manu māna. taṃha taba rahihi sukhena siya jaba lagi bipata
अंग्रेज़ी अनुवाद देखें
'At her parents' home or her in-laws' — wherever she is content — she will happily stay there, as long as times are difficult.'

Read this doha in English →