Ayodhya Kand
Doha 104
5 verses
Chaupai1 of 5
गंग बचन सुनि मंगल मूला। मुदित सीय सुरसरि अनुकुला।।
तब प्रभु गुहहि कहेउ घर जाहू। सुनत सूख मुखु भा उर दाहू।।
Show TransliterationTransliteration
gaṃga bacana suni maṃgala mūlā. mudita sīya surasari anukūlā.
taba prabhu guhahi kaheu ghara jā
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
गंगा-वचन सुनकर — मंगलमूल (शुभ) — मुदित (प्रसन्न) सीता — सुरसरि (गंगा) अनुकूल। तब प्रभु ने गुह से कहा — घर जाओ। सुनते मुख सूखा — उर (हृदय) में दाह (जलन)।
Show English TranslationEnglish Translation
Hearing the Ganges's auspicious, joyful words, Sita was delighted and the divine river was pleased. Then the Lord told Guha to return home.
Chaupai2 of 5
दीन बचन गुह कह कर जोरी। बिनय सुनहु रघुकुलमनि मोरी।।
नाथ साथ रहि पंथु देखाई। करि दिन चारि चरन सेवकाई।।
Show TransliterationTransliteration
dīna bacana guha kaha kara jorī. binaya sunahu raghukulamani morī.
nātha sātha rahi paṃthu dekhāī.
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
दीन (दयनीय) वचन गुह ने हाथ जोड़कर कहा — (कहा) विनय सुनो, रघुकुलमणि! मेरी। नाथ! साथ रहकर पथ (रास्ता) दिखाकर — चार दिन चरण-सेवकाई करके।
Show English TranslationEnglish Translation
In humble words, Guha spoke with folded hands: 'Hear my prayer, O Jewel of the Raghu dynasty. Lord, let me accompany You and show the way.'
Chaupai3 of 5
जेहिं बन जाइ रहब रघुराई। परनकुटी मैं करबि सुहाई।।
तब मोहि कहँ जसि देब रजाई। सोइ करिहउँ रघुबीर दोहाई।।
Show TransliterationTransliteration
jehiṃ bana jāi rahaba raghurāī. paranakuṭī maiṃ karabi suhāī.
taba mohi kahaṃ jasi deba rajāī.
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
(गुह ने कहा) जिस वन में रघुराई रहेंगे — सुहावनी पर्णकुटी (पत्तों की झोपड़ी) मैं बनाऊँगा। तब मुझे जैसी आज्ञा दो — वही करूँगा, रघुवीर की दुहाई (शपथ)!
Show English TranslationEnglish Translation
'Wherever in the forest Raghurai will stay, I shall build a beautiful leaf-hut. Then give me whatever command you wish.'
Chaupai4 of 5
सहज सनेह राम लखि तासु। संग लीन्ह गुह हृदय हुलासू।।
पुनि गुहँ ग्याति बोलि सब लीन्हे। करि परितोषु बिदा तब कीन्हे।।
Show TransliterationTransliteration
sahaja saneha rāma lakhi tāsu. saṃga līnha guha hṛdaya hulāsū.
puni guhaṃ gyāti boli saba
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
राम ने उसका सहज स्नेह देखकर — गुह को संग लिया — हृदय में हुलास (प्रसन्नता)। फिर गुह ने ज्ञाति (कुटुम्बी) सब बुलाकर लिए — परितोष (सन्तुष्ट) करके तब विदा किए।
Show English TranslationEnglish Translation
Seeing his natural love, Rama took Guha along, his heart overflowing with joy. Guha then summoned his kinsmen and gave them all instructions.
Doha5 of 5
तब गनपति सिव सुमिरि प्रभु नाइ सुरसरिहि माथ।
सखा अनुज सिया सहित बन गवनु कीन्ह रधुनाथ।।104।।
Show TransliterationTransliteration
taba ganapati siva sumiri prabhu nāi surasarihi mātha.
sakhā anuja siyā sahita bana gavanu kīnha
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
तब गणपति (गणेश)-शिव स्मरण करके प्रभु ने — सुरसरि (गंगा) को माथा (मस्तक) नवाकर। सखा (गुह), अनुज (लक्ष्मण), सीता सहित — वन गमन किया रघुनाथ ने।
Show English TranslationEnglish Translation
Then invoking Ganapati and Shiva, bowing to the Ganges, the Lord set forth for the forest with His friend, brother, and Sita.