Ayodhya Kand
Doha 322
5 verses
Chaupai1 of 5
मुनि महिसुर गुर भरत भुआलू। राम बिरहँ सबु साजु बिहालू।।
प्रभु गुन ग्राम गनत मन माहीं। सब चुपचाप चले मग जाहीं।।
Show TransliterationTransliteration
muni mahisura gura bharata bhuālū, rāma birahã sabu sāju bihālū.
prabhu guna grāma ganata mana māhīṃ, saba cupacāpa cale maga jāhīṃ.
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
मुनि-ब्राह्मण-गुरु-भरत-भूपाल (= जनक) — राम-विरह में सब साज (= व्यवस्था) बिहाल (= व्याकुल)। प्रभु के गुणग्राम (= गुणसमूह) मन में गिनते।
Show English TranslationEnglish Translation
The sages, Brahmins, Guru, Bharata, and the king—all were desolate in the grief of separation from Rama. Silently counting Rama's host of virtues in their hearts, all walked the road in silence.
Chaupai2 of 5
जमुना उतरि पार सबु भयऊ। सो बासरु बिनु भोजन गयऊ।।
उतरि देवसरि दूसर बासू। रामसखाँ सब कीन्ह सुपासू।।
Show TransliterationTransliteration
yamunā utari pāra sabu bhayaū, so bāsaru binu bhojana gayaū.
utari devasari dūsara bāsū, rāmasakhaṃ saba kīnha supāsū.
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
यमुना उतरकर सब पार हुए — वह दिन बिना भोजन बीता। देवसरि (= गंगा) उतरकर दूसरा विश्राम — रामसखा (= गुह) ने (सेवा की)।
Show English TranslationEnglish Translation
All crossed the Yamuna to the other side; that day passed without food. On the second day, they crossed the Ganga and halted; Rama's friend (Guha, the Nishada king) arranged excellent hospitality.
Chaupai3 of 5
सई उतरि गोमतीं नहाए। चौथें दिवस अवधपुर आए।
जनकु रहे पुर बासर चारी। राज काज सब साज सँभारी।।
Show TransliterationTransliteration
saī utari gomatīṃ nahāe, cautheṃ divasa avadhapura āe.
janaku rahe pura bāsara cārī, rāja kāja saba sāja saṃbhārī.
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
सई (= सई नदी) उतरकर गोमती में नहाए — चौथे दिन अवधपुर (= अयोध्या) आए। जनक पुर में चार दिन रहे — राजकाज सब साधकर।
Show English TranslationEnglish Translation
Crossing the Sai river, they bathed in the Gomati; on the fourth day they reached Ayodhya. Janaka stayed in the city for four days, overseeing all the arrangements of governance.
Chaupai4 of 5
सौंपि सचिव गुर भरतहि राजू। तेरहुति चले साजि सबु साजू।।
नगर नारि नर गुर सिख मानी। बसे सुखेन राम रजधानी।।
Show TransliterationTransliteration
saũpi saciva gura bharatahi rājū, terahuti cale sāji sabu sājū.
nagara nāri nara gura sikha mānī, base sukhena rāma rajadhānī.
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
सचिव-गुरु-भरत को राज सौंपकर — तेरहुति (= मिथिला) चले, सब साज सजाकर। नगर नर-नारी — गुरु शिक्षा मानकर।
Show English TranslationEnglish Translation
Entrusting the kingdom to the ministers, Guru, and Bharata, the King of Tirhut departed with all provisions. The men and women of the city, following the Guru's counsel, dwelt peacefully in Rama's capital.
Doha5 of 5
राम दरस लगि लोग सब करत नेम उपबास।
तजि तजि भूषन भोग सुख जिअत अवधि कीं आस।।322।।
Show TransliterationTransliteration
rāma darasa lagi loga saba karata nema upabāsa.
taji taji bhūṣana bhoga sukha jiata avadhi kīṃ āsa.
हिन्दी अर्थ देखेंहिन्दी अर्थ
राम-दर्शन के लिए लोग सब — नेम (= नियम)-उपवास करते। भूषण-भोग-सुख त्याग-त्यागकर — जीते, अवधि (= चौदह वर्ष) की आस (= आशा पर)।
Show English TranslationEnglish Translation
All the people practiced vows, fasts, and disciplines for the sake of seeing Rama again. Renouncing ornaments, pleasures, and comforts, they lived on, sustained by the hope of the exile's end.